پژوهش های مهدوی

پژوهش های مهدوی

مبانی تحقق توسعۀ عدالت جهانی؛ عدالت مهدوی یا عدالت غربی؟

نویسنده
کارشناس‌ارشد علوم سیاسی
چکیده
این نوشتار در پی بررسی تطبیقی جایگاه عدالت از منظر اسلام و اندیشه‌های غربی است و در سه محور مفهوم‌شناختی، مبناشناختی و بررسی شاخصه‌های عدالت از منظر اسلام و غرب بدان می‌پردازد. نخست به بحث و کنکاش دربارۀ مفهوم و چیستی عدالت می‌پردازیم، سپس جایگاه و ضرورت آن را از دیدگاه اسلام، تبیین می‌کنیم و رابطۀ عدالت با حق و ارزش‌های الهی را بررسی خواهیم کرد. در ادامه با طرح مبانی عدالت در رویکرد اسلامی و ارائۀ راهبردهای تضمین عدالت در جامعه به عنوان امری متعالی، درمی‌یابیم که مکاتب غربی با مبانی عدالت لیبرالیستی یا سوسیالیستی خود نمی‌توانند عدالت حقیقی و همه‌جانبه را محقق سازند و عدالت حقیقی با آموزه‌های چنین مکاتبی سازگار نیست، بلکه تنها ادیان الهی می‌توانند داعیۀ عدالت به مفهوم واقعی آن را داشته باشند.
نظریۀ «عدالت اسلامی _ مهدوی» بر پایۀ جهان‌بینی الهی و باور‌های توحیدی و تعالیم الهی محقق می‌شود و بین عدالت‌گرایی و اعتقاد به ارزش‌های الهی و کرامت انسانی رابطه‌ای عمیق، ضروری و منطقی وجود دارد و با ارائۀ مدارک و شواهد عقلی، قرآنی و روایی، بر این رویکرد تأکید می‌شود که عدالت جز بر مبانی الهی و جز با حاکمیت انسان صالح و عادل در زمین محقق نمی‌شود و با توجه به مقدمات و پیش‌فرض‌های الهی و دینی عدالت از نظراسلام، می‌توان عدالت اسلامی و مهدوی را تنها راهبرد معقول، اجتناب‌نا‌پذیر و تحدی‌گرایانه برای همۀ فرهنگ‌های بشری در عصر
حاضر دانست.
پس از نگاه تطبیقی به نظریۀ عدالت غربی و عدالت اسلامی، «عدالت مهدوی» به عنوان نظریه‌ای مبتنی بر عقل، فطرت و حقایق وحیانی، قدسی و منطبق با حکمت الهی تبیین شده و به عنوان تنها رهیافت ضروری و اجتناب‌‌ناپذیر، برای رشد و کمال بشری ترسیم می‌گردد.
کلیدواژه‌ها