پژوهش های مهدوی ۲۴۲۳-۷۶۵۵ 14 4 2025 12 22 Political Development and the Shi’a-Islamic Utopia توسعه سیاسی و آرمان‌شهرِ شیعی _ اسلامی 6 30 247942 FA محمدشریف عظیمی دکتری قرآن و علوم سیاسی، جامعة المصطفی العالمیه، قم، ایران Journal Article 2025 11 02 “Development,” conceived as the quantitative and qualitative enhancement of desirable metrics across the four domains of human, political, economic, and cultural spheres, represents the most strategic plan and process for achieving transcendental human ideals, the perfection of which is realized and manifested in the “Utopian” system. “Political development,” due to its fundamental and guiding role, is positioned at the apex of the development hierarchy, influencing other areas of development. Emphasis on “political development” is essential for its strategic leadership in the coherence and organization of the development path towards achieving the “Utopia.” Therefore, this paper, with the intention of explaining the role of political development in the realization of the Utopia and the principles influencing development, has strived, within its scope and capacity, to elucidate the characteristics of the Islamic-Shi’a Utopia as a desirable model and to introduce the principles and requirements for achieving this ideal city. This will enable the realization of prominent features of the Islamic Utopia, such as divine governance, justice, security, and progress. With the emergence of these features, power, legality, and public participation, as components of political development, will be elevated. Consequently, by enhancing the system’s capability to respond to political and economic demands and its efficiency, the path towards a utopia characterized by material well-being and spiritual truth will be facilitated. Thus, a blessed human life, imbued with happiness and virtue, and a blend of comfort and spirituality, will be achieved within the framework of the religious-Islamic-Shi’a Utopia. چکیده «توسعه» به مثابه بهبود کمّی و کیفی سنجه‌های مطلوبیت در چهار حوزه انسانی، سیاسی، اقتصادی و فرهنگی، راهبردی‌ترین پلان و پروسه برای نیل به آرمان‌های متعالیّ انسانی است که کمال آن در نظام «آرمان‌شهر» تحقّق و تجلّی می‌یابد. «توسعه سیاسی» به لحاظ نقش بنیادی و ارشادی آن، در رأس هرم توسعه، موقعیت یافته و سایر حیطه‌های توسعه را متأثّر می‌کند. اهتمام به «توسعه سیاسی» به لحاظ راهبریّ آن در انسجام و سازمان‌دهی مسیر توسعه و نیل به «آرمان‌شهر»، ضروری است و لذا این نگاشته، به قصد تبیین نقش توسعه سیاسی در تحقّق آرمان‌شهر و اصول مؤثّر بر توسعه، مطابق مجال و به قدر توان خود کوشیده است تا مشخّصه‌های آرمان‌شهر اسلامی _ شیعی را به عنوان الگوی مطلوب آرمان‌شهری در خلال مباحث، تبیین نموده و اصول و الزامات دستیابی به آن مدینه فاضله را معرّفی نماید تا ویژگی‌های بارز آرمان‌شهر اسلامی همچون حاکمیت الهی، عدالت، امنیت و پیشرفت تحقّق یافته و با ظهور این ویژگی‌ها، قدرت، قانونمندی و مشارکت مردمی نیز به عنوان مؤلّفه‌های توسعه سیاسی، ارتقا یافته و با برتریّ توان نظام برای پاسخگویی به مطالبات سیاسی، اقتصادی و کارآیی آن، مسیر تحقّق آرمان‌شهری از رفاه در معیشت و حقیقت در معنویت، تسهیل گشته و حیات طیّبه‌ی انسانی با محتوایی از سعادت و فضیلت و آمیزه ای از آسایش و معنویت در قالب آرمان‌شهر دینی _ اسلامی و شیعی محقّق گردد.

http://www.pajoheshhayemahdavi.ir/article_247942_ed77f06ea75e666d8642bdec385f7b4d.pdf

پژوهش های مهدوی ۲۴۲۳-۷۶۵۵ 14 4 2025 12 22 “The Capacity of Mahdavi Teachings in Realizing the Educational Dimensions of the New Islamic Civilization and Fostering Hope in the Iranian Youth Society: Emphasizing the Second Phase of the Islamic Revolution Statement and the All-Dimensional Education of the Iranian Youth” ظرفیت آموزه‌های مهدوی در تحقق ساحت‌های تربیتی تمدن نوین اسلامی و امیدبخشی به جامعه جوان ایرانی (با تأکید بر بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی و تربیت تمام ساحتی جامعه جوان ایرانی) 32 53 244784 FA علی یزدانی احمدآبادی استاد یار، گروه آموزش معارف اسلامی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 14665-889 ، تهران، ایران Journal Article 2025 09 25 The discussion of the new Islamic civilization is among the most important and fundamental challenges facing the present and future of Islamic civilization. Throughout Islamic history, a significant part of the civilization-building Ummah has consisted of Iranians, who have played a prominent role in cultural and civilizational fields from the past to the present. This study, using an inductive method and a descriptive-analytical approach, seeks to answer the following questions: According to Islamic teachings, what kind of society possesses the capital and capability required to move toward and establish a new Islamic civilization? And, in light of the vision of the Fundamental Transformation Document of Education, what are the manifestations of each strategic component in the content of the Second Step of the Islamic Revolution Statement? With the victory of the Islamic Revolution, fresh blood began to flow through the body of the Islamic Ummah, bringing new life to the Muslim world. Therefore, in the process of reproducing the new Islamic civilization, Iranians will be the most active social capital of this civilization, and perhaps the only Ummah, according to interpretive narrations, that will play such a role in the sphere of Islamic civilization. The findings indicate that in the Second Step of the Islamic Revolution Statement, most of the relevant manifestations belong to the belief, worship, and moral dimensions, although examples of other educational dimensions can also be found. بحث از تمدن نوین اسلامی از مهم‌ترین و اساسی‌ترین چالش‌های کنونی و آینده تمدن اسلامی است. در تاریخ اسلام، بخش مهمی از امت تمدن‌ساز را ایرانیان تشکیل داده‌اند که از گذشته تاکنون در عرصه‌های فرهنگی و تمدنی نقش مهم و پررنگی داشته‌اند. در این پژوهش باروش استقرایی و به شیوه تحلیلی _ توصیفی، تلاش ‌شده به این مسائل پاسخ داده شود که طبق آموزه‌های اسلامی چه جامعه‌ای سرمایه و توانایی حرکت و ایجاد تمدن نوین اسلامی را دارد؟ طبق چشم‌انداز سند تحول بنیادین آموزش و پرورش مصادیق هریک مؤلفه راهبردی در محتوای بیانیه گام دوم انقلاب چه هستند؟ با تحقق انقلاب اسلامی، خون تازه‌ای در پیکرۀ امت اسلامی به جریان افتاد و حیات جدیدی به جهان اسلام بخشیده شد. از این ‌رو در گذار بازتولید تمدن نوین اسلامی، ایرانیان فعال‌ترین سرمایه اجتماعی این تمدن خواهند بود و شاید تنها امتی باشند که طبق روایات تفسیری چنین نقشی را در حوزه تمدن اسلامی ایفا خواهند کرد. یافته حاکی از آن است که در بیانیه گام دوم انقلاب، از میان مؤلفه‌های، مصادیق بیشتری از مؤلفه‌ها ساحت اعتقادی، عبادی و اخلاقی دارد، هرچند که مصادیقی از مؤلفه‌های سایر ساحت‌های تربیتی نیز یافت می‌شود.

http://www.pajoheshhayemahdavi.ir/article_244784_39457dcebf6ce162f3342f2ae8665751.pdf

پژوهش های مهدوی ۲۴۲۳-۷۶۵۵ 14 4 2025 12 22 An Analysis of the Spiritual, Psychological, and Socio‑Political Factors Accelerating the Advent of Imam Mahdi (PBUH) from the Perspective of Imam Khamenei تحلیل عوامل معنوی، روانی و سیاسی _ اجتماعی تسریع‌کنندۀ ظهور امام مهدی(عج) از منظر امام خامنه‌ای 54 73 247947 FA مهدیه علوی فر استادیار و عضو هیئت علمی دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران Journal Article 2025 10 27 A fundamental pillar of the doctrine of Mahdism is the teleological and collective movement of the Islamic Ummah toward transcendental objectives. Within this framework, active expectation functions as a transformative catalyst that gradually reduces global oppression and ignorance while fostering a society illuminated by divine guidance and justice. This paradigm facilitates a structural transformation in the global order and redirects relationships based on domination and subordination toward the realization of the divine vicegerency (istikhlāf ilāhī) of the oppressed. Employing a descriptive–analytical method, this study examines the factors accelerating the Advent based on the thought of Imam Khamenei. The findings indicate that the concept of green expectation—grounded in ontological hope, comprehensive individual and social reforms, and the implementation of divine geometry within the paradigm of political Islam—functions as a strategic catalyst for a civilizational transition from a state of expectation to the establishment of the Mahdist era. Consequently, this transition signifies a historical shift from systemic injustice toward a global order founded upon security and justice. رکن بنیادین دکترین مهدویت، حرکت غایت‌شناسانه و جمعی امت اسلامی به سوی اهداف متعالی است. در این چارچوب، «انتظار فعال» به‌عنوان یک کاتالیزور تحول‌آفرین عمل می‌کند که به‌تدریج از ستم و جهل جهانی می‌کاهد و در مقابل، جامعه‌ای آراسته به نور الهی و عدالت را پرورش می‌دهد. این پارادایم، یک تغییر ساختاری در نظم جهانی را تسهیل کرده و مسیر روابط مبتنی بر سلطه‌گری و سلطه‌پذیری را به سوی تحقق «استخلاف الهی» مستضعفان تغییر می‌دهد. این پژوهش با بهره‌گیری از روش توصیفی _ تحلیلی، به بررسی عوامل ‌تسریع‌کنندۀ ظهور براساس اندیشه امام خامنه‌ای می‌پردازد. یافته‌ها حاکی از آن است که مفهوم «انتظار سبز» _ که بر پایه امید هستی‌شناختی، اصلاحات جامع فردی و اجتماعی، و پیاده‌سازی «هندسه الهی» در پارادایم اسلام سیاسی استوار است _ به عنوان یک کاتالیزور راهبردی برای گذار تمدنی از وضعیت انتظار به استقرار دوران مهدویت عمل می‌کند. در نتیجه، این گذار نشان‌دهنده تغییری تاریخی از بی‌عدالتیِ نظام‌مند به سوی نظمی جهانی مبتنی بر امنیت و عدالت است.

http://www.pajoheshhayemahdavi.ir/article_247947_cdd76659c8e31aa04153faa837edea44.pdf

پژوهش های مهدوی ۲۴۲۳-۷۶۵۵ 14 4 2025 12 22 An Investigation of the Cultural Condition of the Pre-Advent Era of Imam Mahdi (PBUH) in the Domains of Cognition, Belief, Values, and Tendencies from the Perspective of Narrations واکاوی وضعیت فرهنگی دوران پیش از ظهور امام مهدی(عج) در حوزه‌های شناخت، باور، ارزش و گرایش‌ از منظر روایات 74 96 247949 FA محمود امیریان استادیار گروه الهیات و معارف اسلامی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران Journal Article 2025 09 30 This study explores the cultural situation in the End Times and the era preceding the advent of Imam Mahdi (PBUH) from the perspective of Islamic traditions (Hadith). Employing a descriptive-analytical method and a library-based approach, the research focuses specifically on two fundamental cultural components: "cognitions and beliefs" and "values and orientations," excluding behaviors and practices due to their extensive scope. The significance of this investigation lies in raising awareness about pre-appearance cultural crises, fostering preparedness to confront them, and contributing to the groundwork for the advent of the Promised Savior. Findings indicate that on the eve of the Advent, religious cognition and beliefs undergo marginalization, leaving Islam with nothing but its name. In the realm of values and orientations, adherence to faith becomes arduous and exhausting; mosques, despite their adorned appearances, lose their primary function; and values are supplanted by counter-values. Nevertheless, the conditions for piety become more accessible, and true believers preserve their faith, receiving amplified rewards. This study, distinguished by its novel focus on two specific cultural domains and its incorporation of documentary analysis, provides a clearer depiction of the cultural landscape preceding the Advent. پژوهش حاضر با هدف واکاوی وضعیت فرهنگی آخرالزمان و دوران پیش از ظهور حضرت مهدی (عج) از منظر روایات اسلامی، به روش توصیفی _ تحلیلی و با رویکرد کتابخانه‌ای سامان یافته است. فرهنگ در این مقاله به دو مؤلفه بنیادین «شناخت‌ها و باورها» و «ارزش‌ها و گرایش‌ها» محدود شده و رفتارها و کردارها به دلیل گستردگی، از دایره بررسی خارج است. اهمیت این پژوهش در آگاهی از بحران‌های فرهنگی پیش از ظهور، آمادگی برای رویارویی با آنها و زمینه‌سازی برای ظهور منجی موعود نهفته است. بررسی‌ها نشان می‌دهد که در آستانه ظهور، شناخت و باورهای دینی دچار غربت و کمرنگ‌شدگی می‌شود و از اسلام جز نامی باقی نمی‌ماند. در حوزه ارزش‌ها و گرایش‌ها نیز دینداری سخت و طاقت‌فرسا می‌گردد، مساجد با حفظ ظاهر آراسته، کارکرد اصلی خود را از دست می‌دهند و ارزش‌ها جای خود را به ضد ارزش‌ها می‌سپارند. با این حال، زمینه‌های دینداری نیز فراهم‌تر شده و مؤمنان واقعی با پاداشی افزون، به حفظ ایمان خویش می‌پردازند. این پژوهش با رویکردی نوین و با تمرکز بر دو حوزه خاص فرهنگی و با بهره‌گیری از بررسی‌های سندی، تصویری روشن از وضعیت فرهنگی پیش از ظهور ترسیم می‌کند.

http://www.pajoheshhayemahdavi.ir/article_247949_0706b2b1d001884f1f5875ca8601b021.pdf

پژوهش های مهدوی ۲۴۲۳-۷۶۵۵ 14 4 2025 12 22 Examining the concept and content of the hadith, "And increase your supplication for the hastening of relief (al-Faraj), for indeed, that itself is your relief" بررسی دلالی حدیث «وَ أَکْثِرُوا الدُّعَاءَ بِتَعْجِیلِ الْفَرَجِ فَإِنَّ ذَلِکَ فَرَجُکُم» 98 112 247951 FA امید شیرینی دانش‌پژوه سطح چهار کلام، گرایش امامت اهل‌بیت، بنیاد بین‌المللی امامت، قم، ایران Journal Article 2025 11 12 The belief in the appearance of the Savior (Mahdi) is a core principle in Islamic teachings, particularly Shiite thought, shaping the religious and social identity of Muslims. Supplicating for the hastening of Imam Mahdi's relief (faraj) is strongly recommended in religious sources, depicted in many narrations as key to relieving the Islamic Ummah's hardships. A famous hadith from the Imam of the Era states: “And increase supplication for the hastening of the relief (al-faraj), for indeed that is your own relief.” Using a descriptive-analytical approach, this research examines the hadith's dimensions, exploring supplication's role in hastening faraj and its impact on individual and social life. Findings show that such prayers provide relief and hope during occultation while facilitating divine promises: rule of the righteous, global religious supremacy, universal justice, progress in knowledge and intellect, worldwide peace and security, and abundant divine blessings — all fulfilled upon the Master of the Age's appearance. Hence, supplicating for hastening faraj significantly drives global transformations in Shiite teachings. اعتقاد به ظهور منجی موعود، یکی از مبانی اساسی در آموزههای اسلامی و به ویژه در اندیشه شیعی است که نقش تعیین‌کنندهای در هویت دینی و اجتماعی مسلمانان دارد. در این میان دعا برای تعجیل در فرج امام زمان؟ع؟ از جمله توصیههای مؤکد در منابع دینی است که در روایات متعدد، به عنوان عاملی مؤثر در رهایی امت اسلامی از مشکلات و گرفتاریها معرفی شده است. یکی از احادیث مشهور در این زمینه، حدیث «وَ أَکْثِرُوا الدُّعَاءَ بِتَعْجِیلِ الْفَرَجِ فَإِنَّ ذَلِکَ فَرَجُکُم» از سوی امام عصر(عج) است. از این رو این پژوهش با روش توصیفی _ تحلیلی، ابعاد مختلف حدیث مذکور را بررسی کرده و به تحلیل نقش دعا در تعجیل فرج و تأثیر آن بر زندگی فردی و اجتماعی انسانها پرداخته است. یافته‌ها نشان میدهد که دعا برای تعجیل فرج، افزون بر ایجاد گشایش و امید برای مؤمنان در دوران غیبت، بستری برای تحقق وعدههای الهی محسوب میشود. این وعدهها شامل حاکمیت صالحان، برتری دین در سراسر زمین، برقراری عدالت جهانی، رشد علم و تکامل عقل، امنیت و آرامش در آفاق زمین، سرازیر شدن نعمتها و برکات الهی و کشف گنجها و ثروتهای پنهان زمین است که با ظهور حضرت ولیعصر(عج) محقق خواهد شد. بنابراین دعا برای تعجیل فرج نه تنها یک وظیفه دینی، بلکه عاملی تأثیرگذار در تحقق تحولات جهانی از منظر آموزه‌های شیعی به شمار میآید.

http://www.pajoheshhayemahdavi.ir/article_247951_8b712e3c76fec1add9d111a5b0ad23eb.pdf

پژوهش های مهدوی ۲۴۲۳-۷۶۵۵ 14 4 2025 12 22 A Comparative Study of the Concept of “Divine Light” (Nour-e Rabb) in Verse 69 of Surah Az-Zumar and its Implications for Inclusive Justice in the Era of the Appearance of Imam Mahdi (PBUH) بررسی تطبیقی مفهوم «نور رَبّ» در آیۀ ۶۹ زمر و دلالت‌های آن بر عدالت فراگیر در عصر ظهور امام مهدی(عج) 114 138 247952 FA رضا ملازاده یامچی پسا دکتری، علوم قرآن و حدیث، پژوهشگر بنیاد پژوهش‌های آستان قدس رضوی، دانشکده الهیات، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران عیسی علیزاده منامن استادیار گروه معارف اسلامی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران Journal Article 2025 11 04 This research comparatively examines the concept of “Nour-e Rabb” (Divine Light) in verse 69 of Surah Az-Zumar and its implications for inclusive justice in the era of the appearance of Imam Mahdi (PBUH). This verse depicts the scenes of the Day of Judgment and divine judgment, but the traditions of Ahl al-Bayt (AS) have also linked it to the era of Imam Mahdi’s (PBUH) appearance. The main issue of the research is how to explain “Nour-e Rabb” in the two contexts of the Judgment Day and the appearance, and its implications for the realization of the Mahdavi inclusive justice. With a descriptive-analytical approach and qualitative content analysis based on interpretations and traditions, the semantic dimensions of “Nour-e Rabb,” including the true light/divine creature, divine justice, and divine manifestation and revelation of truths, have been explored. The traditions of Ahl al-Bayt (AS) also interpret “Nour-e Rabb” as the light of Imam Mahdi (PBUH) and self-sufficiency from the light of the sun and moon in the era of appearance. The findings indicate that the conceptual link of “Nour-e Rabb” between the Judgment Day and the appearance is centered on “Divine Justice.” On the Day of Judgment, this light is a manifestation of God’s absolute justice in accounting and revealing truths. In the era of appearance, “Nour-e Rabb” is practically manifested in the realization of inclusive justice by Imam Zaman (PBUH), purifying the earth from oppression and injustice. This research, through comparative analysis, illuminates the hidden dimensions of “Nour-e Rabb” in fulfilling God’s promise of global justice and contributes to a deeper understanding of the connection between Quranic and Mahdavi concepts. این پژوهش به بررسی تطبیقی مفهوم «نور رَبّ» در آیه ۶۹ سوره زمر و دلالت‌های آن بر عدالت فراگیر در عصر ظهور امام مهدی(عج) می‌پردازد. این آیه صحنه‌های قیامت و داوری الهی را به تصویر می‌کشد، اما روایات اهل‌بیت(علیهم السلام) آن را به عصر ظهور امام مهدی(عج) نیز مرتبط دانسته‌اند. مسئله اصلی تحقیق، چگونگی تبیین «نور رَبّ» در دو بستر قیامت و ظهور و دلالت‌های آن بر تحقق عدالت فراگیر مهدوی است. با رویکرد توصیفی _ تحلیلی و تحلیل محتوای کیفی براساس تفاسیر و روایات، ابعاد معنایی «نور رَبّ» شامل نور حقیقی/مخلوق الهی، عدل الهی، و تجلی الهی و انکشاف حقایق واکاوی شده است. روایات اهل‌بیت(علیهم السلام) نیز «نور رَبّ» را به نور امام مهدی(عج) و بی‌نیازی از نور خورشید و ماه در عصر ظهور تأویل می‌کنند. یافته‌ها نشان می‌دهد که پیوند مفهومی «نور رَبّ» بین قیامت و ظهور، در محوریت «عدل الهی» قرار دارد. در قیامت، این نور جلوه‌ای از عدل مطلق الهی در حسابرسی و آشکار شدن حقایق است. در عصر ظهور، «نور رَبّ» به صورت عملی در تحقق عدالت فراگیر توسط امام زمان(عج) تجلی می‌یابد و زمین را از ظلم و ستم پاک می‌سازد. این پژوهش با تحلیل تطبیقی، ابعاد پنهان «نور رَبّ» را در تحقق وعده الهی برای عدالت جهانی روشن ساخته و به درک عمیق‌تر از پیوند مباحث قرآنی و مهدوی کمک می‌کند.

http://www.pajoheshhayemahdavi.ir/article_247952_47c6893351a95e3c5cee09174080225d.pdf