پژوهش های مهدوی

پژوهش های مهدوی

توسعه سیاسی و آرمان‌شهرِ شیعی _ اسلامی

نویسنده
دکتری قرآن و علوم سیاسی، جامعة المصطفی العالمیه، قم، ایران
چکیده
چکیده
«توسعه» به مثابه بهبود کمّی و کیفی سنجه‌های مطلوبیت در چهار حوزه انسانی، سیاسی، اقتصادی و فرهنگی، راهبردی‌ترین پلان و پروسه برای نیل به آرمان‌های متعالیّ انسانی است که کمال آن در نظام «آرمان‌شهر» تحقّق و تجلّی می‌یابد. «توسعه سیاسی» به لحاظ نقش بنیادی و ارشادی آن، در رأس هرم توسعه، موقعیت یافته و سایر حیطه‌های توسعه را متأثّر می‌کند. اهتمام به «توسعه سیاسی» به لحاظ راهبریّ آن در انسجام و سازمان‌دهی مسیر توسعه و نیل به «آرمان‌شهر»، ضروری است و لذا این نگاشته، به قصد تبیین نقش توسعه سیاسی در تحقّق آرمان‌شهر و اصول مؤثّر بر توسعه، مطابق مجال و به قدر توان خود کوشیده است تا مشخّصه‌های آرمان‌شهر اسلامی _ شیعی را به عنوان الگوی مطلوب آرمان‌شهری در خلال مباحث، تبیین نموده و اصول و الزامات دستیابی به آن مدینه فاضله را معرّفی نماید تا ویژگی‌های بارز آرمان‌شهر اسلامی همچون حاکمیت الهی، عدالت، امنیت و پیشرفت تحقّق یافته و با ظهور این ویژگی‌ها، قدرت، قانونمندی و مشارکت مردمی نیز به عنوان مؤلّفه‌های توسعه سیاسی، ارتقا یافته و با برتریّ توان نظام برای پاسخگویی به مطالبات سیاسی، اقتصادی و کارآیی آن، مسیر تحقّق آرمان‌شهری از رفاه در معیشت و حقیقت در معنویت، تسهیل گشته و حیات طیّبه‌ی انسانی با محتوایی از سعادت و فضیلت و آمیزه ای از آسایش و معنویت در قالب آرمان‌شهر دینی _ اسلامی و شیعی محقّق گردد.
کلیدواژه‌ها

منابع

_       ابن بابویه، محمد‌بن علی. (1395ق). کمال الدین و تمام النعمه. تهران: انتشارات اسلامیه.
_       اخترشهر، علی. (1386). اسلام و توسعه. تهران: پژوهشگاه فرهنگ واندیشه اسلامی.
_       ازکیا، مصطفی. (1377). جامعه‌شناسی توسعه. تهران: نشر کلمه.
_       اشتراوس، لئو و کراپسی، جوزف. (1373). نقد نظریه دولت جدید.( احمد تدین، مترجم). تهران: انتشارات کویر.
_       امامی، مجتبی. (1386). نجات در قرآن و مقایسه آن با آموزه نجات مسیحی. قبسات، 11(1‌) 57-33.
_       بایرناس، جان. (1383). تاریخ جامع ادیان. (علی‌اصغر حکمت، مترجم). تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
_       بلوم، ویلیام. (1373). نظریه‌های نظام سیاسی. (احمد تدین، مترجم) تهران: نشر آران.
_       پوپر، کارل. (1364). جامعه باز و دشمنان آن. (عزت‌الله فولاد‌وند، مترجم) تهران: خوارزمی.
_       توحید فام، محمّد و صالحی، اکرم. (1393). بازاندیشی تئوریک و عملی کمونیسم در فروپاشی شوروی، تحقیقات حقوق خصوصی و کیفری، 10 (1)، 51-70.
_       توحیدفام، محمّد. (1383). چرخش‌های لیبرالیسم. تهران: انتشارات روزنه.
_       تویجری، حمودبن عبدالله. (1403ق). الاحتجاج بالاثر علی من انکر المهدی المنتظر؟ع؟، ریاض: الرئاسة العامة لادارات البحوث العلمیه.
_       جان.ر. هینلز. (1391). راهنمایی ادیان زنده جهان. (عبدالرحیم گواهی، مترجم). قم: بوستان کتاب.
_       جعفری، ابوالقاسم. (1392) زمینه‌های منجی‌گرایی در آئین هندو. انتظار موعود، 13(4). 91-118.
_       حریری، محمدیوسف. (1388). فرهنگ موضوعی _ تشریحی علوم اقتصادی. تهران: اطلاعات.
_       دلاوری، ابوالفضل. (1394). الگوهای کلاسیک توسعه سیاسی. برنامه ریزی رفاه و توسعه اجتماعی. 6 (22). 79-102.
_       رسول‌زاده، عباس. (1389). آخرالزمان و حیات اخروی در یهودیت و مسیحیت. معرفت ادیان، 1 (2). 67-96.
_       روزبهان، محمود. (1381). مبانی توسعه اقتصادی. تهران: تابان.
_       زروانی، مجتبی. (1375). نجات‌بخشی در دین بودا. مقالات و بررسی‌ها. 21 (1). 103-117.
_       شایان‌مهر، علیرضا. (1379). دائرة المعارف تطبیقی علوم اجتماعی. تهران: انتشارات کیهان.
_       طاهری آکردی، محمدحسین. (1391). آموزه‌های دینی مسیحیت الهی یا کلیسایی. معرفت ادیان، 3 (2) 41-65.
_       طباطبائی، محمّدحسین. (1386). تفسیر المیزان. (محمّدباقر موسوی همدانی، مترجم) قم: دفتر انتشارات اسلامی.
_       طبرسی، احمدبن علی. (1381). الاحتجاج. (بهراد جعفری، مترجم). تهران: دارالکتب الاسلامیه.
_       عبدالحمید ابومحمّد. (1370). مبانی سیاست. تهران: نشر توس.
_       عرفانی، محمّدقاسم. (1386). جهانی شدن و دکترین مهدویت. مجموعه مقالات سوّمین همایش دکترین مهدویت. قم: مؤسسه آینده روشن. 101-130.
_       علی بابایی، غلامرضا. (1382). فرهنگ سیاسی آرش. تهران: انتشارات آشیان.
_       فولادوند، عزّت‌الله. (1385). مراحل و عوامل و موانع رشد سیاسی. تهران: نشر ماهی.
_       گری، لیوجیا. (1383). جهانی شدن و حکمت کنفوسیوس. (لی. دونگ لین، مترجم). ماهنامه چشم‌انداز ارتباطات فرهنگی. (12). 37-39.
_       لنکستر، لوئیس؛ شجاعی، علیرضا. (1383). میتریه. موعود بودایی. هفت آسمان، 6 (21). 211-224.
_       مجلسی، محمّدباقر. (1403ق). بحارالانوار. بیروت: انتشارات الوفاء.
_       مطلبی، مسعود؛ نادری، محمّدمهدی. (1388). بررسی تطبیقی مفهوم آرمان‌شهر در اندیشه‌ی سیاسی اسلام، ایران و غرب. مطالعات سیاسی، 2(4) پیاپی 6، 125-146.
_       مطهری، مرتضی. (1358). مجموعه آثار. تهران: انتشارات صدرا.
_       مطهری، مرتضی. (1361). شرح منظومه. تهران: انتشارات حکمت.
_       مفید، محمدبن محمدبن نعمان. (1382ق). الارشاد. (سیدهاشم رسولی محلاتی، مترجم). تهران: انتشارات اسلامیه.
_       مکارم شیرازی، ناصر و دیگران. (1383). تفسیر نمونه. تهران: دارالکتب الاسلامیه.
_       مکارم شیرازی، ناصر. (1385). دروس فی العقاید الاسلامیه. قم: مدرسه امام علی ابن ابی طالب؟ع؟.
_       مکارم شیرازی، ناصر. (1386). حکومت جهانی مهدی. قم: انتشارات نسل جوان.
_       مکارم شیرازی، ناصر. (1421ق). الامثل فی تفسیر کتاب الله المنزل. قم: مدرسه امام علی‌بن ابی‌طالب؟ع؟.
_       منصورنژاد، محمّد. (1381). رویکردهای نظری در گفتگوی تمدن‌ها. تهران: پژوهشکده علوم انسانی و اجتماعی جهاد دانشگاهی.
_       مور، تامس. (1361). آرمان‌شهر (یوتوپیا). (داریوش آشوری و نادر افشار نادری، مترجم). تهران: خوارزمی.
_       نمازی، حسین؛ لشکری، علیرضا. (1391). توازن و رویکرد‌های عدالت؛ کنکاشی در رویکردهای شهید مطهّری و شهید صدر به توازن. معرفت اقتصاد اسلامی. قم: مؤسسه امام خمینی؟ره؟. 6 (1) 97-122.