پژوهش های مهدوی

پژوهش های مهدوی

گفتمان مقاومت پیشران تحقق آینده جهان اسلام

نوع مقاله : علمی ترویجی

نویسنده
استادیار دانشکده مدیریت، دانشگاه امام صادق(ع)، تهران، ایران
چکیده
اگر بخواهیم در خصوص آینده جهان اسلام، بازخوانی ای در بین اندیشه‌های آینده‌پژوهان مسلمان مطرح جهان، داشته باشیم، می‌توان به دو آینده‌پژوه اشاره کرد که در پژوهش‌های خود، دغدغه آینده تمدن اسلامی و آینده جهان اسلام را به نسبت سایر آینده‌پژوهان، بیشتر داشته‌اند. مهدی المنجره و ضیاءالدین سردار دو آینده‌پژوه مسلمانی هستند که این دغدغه را در وجود خود داشته و در تألیفات گوناگون خود خواسته‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌اند تا آن را تبیین کرده و راه‌حلی برای تحقق آن ارائه دهند. اگرچه دغدغه به‌خوبی از سوی این دو آینده‌پژوه تبیین شده است، اما در ارائه راه‌حل نتوانسته‌اند، آن‌چنان موفق باشند. در این مقاله، پس از مروری کلی بر چارچوب مفهومی مقاومت با تأکید بر اندیشه مقام معظم رهبری، گفتمان مقاومت به‌عنوان پیشران تحقق آینده جهان اسلام، معرفی شده است که برهم‌زننده تمامی معادلات خطی و طراحی‌های دشمنان در خصوص آینده جهان اسلام خواهد بود و به‌عنوان یک تغییر نوآورانه و رویکرد فوق فعال در تحقق آینده جهان اسلام و عامل همگرا و وحدت‌آفرین کشورهای اسلامی، می‌تواند تلقی شود.
کلیدواژه‌ها

منابع

قرآن کریم
_         امین ناجی، محمدهادی و همکاران. (1395). «ویژگی‌های حکومت آخرالزمان به‌عنوان آینده مطلوب بشریت در آینده‌پژوهی اسلامی باتکیه‌بر نهج‌البلاغه».  پژوهش‌های سیاسی جهان اسلام. شماره 20، 145 تا 165.
_         بل، وندل. (1391). مبانی آینده‌پژوهی. مترجم: مصطفی تقوی و محسن محقق، تهران: موسسه آموزشی و تحقیقاتی صنایع دفاعی.
_         بهروز لک، غلامرضا و میرشاه ولایتی، فرزانه. (1390). «آینده جهان اسلام از منظر دو آینده‌پژوه مسلمان: سردار و المانجرا». مشرق موعود. شماره 19، 131-155.
_         پدرام، عبدالرحیم و احمدیان، مهدی. (1394). آموزه‌ها و آزموده‌های آینده‌پژوهی. تهران: موسسه افق آینده‌پژوهی راهبردی.
_         پدرام، عبدالرحیم و طبائیان، سید کمال. (1392). «روندهای حاکم بر آینده جهان اسلام». مطالعات سیاسی جهان اسلام، شماره 5 و 6، 10-24.
_         پورعزت، علی‌اصغر. (1382). «تصویرپردازی از آینده: استراتژی اقدام در سیستم‌های اجتماعی». پژوهش و نگارش کتب دانشگاهی. شماره 10، 31-52.
_         حسینی خامنه‌ای، سیدعلی. ( 1388).«بیانات در دیدار مردم مازندران ». 06/11/1388. khameni.ir.
_         حسینی خامنه‌ای، سیدعلی. (1394).«بیانات در دیدار با رئیس‌جمهور ونزوئلا». 02/09/1394. khameni.ir.
_         حسینی خامنه‌ای، سیدعلی. (1395).«بیانات در دانشگاه افسری امام حسین؟ع؟. 03/03/1395. khameni.ir.
_         حسینی خامنه‌ای، سیدعلی. (1398).«بیانات در سی‌امین سالگرد ارتحال امام خمینی». 14/03/1398، khameni.ir.
_         حسینی‌مقدم، محمد و صنیع اجلال، مریم. (1391). «همگرایی جهان اسلام و آینده تمدن اسلامی». مطالعات سیاسی جهان اسلام. شماره 3، 1-19.
_         شاکری زواردهی، روح‌الله و مولوی وردنجانی، عیسی. (1397). «آینده‌پژوهی انقلاب اسلامی و تحقق تمدن نوین دینی با تأکید بر اندیشه آیت‌الله خامنه‌ای». مطالعات انقلاب اسلامی. شماره 55، 99 - 120.
_         فرمهینی فراهانی، محسن. (1395). «الزامات تحقق تمدن نوین اسلامی». مطالعات ملی. شماره 67، 83 -102.
_         قاسمی، بهزاد. (1397). «ژئوپلیتیک محور مقاومت و امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران براساس گفتمان انقلاب اسلامی».  آفاق امنیت. 11 (38)، 5-33.
_         قاسمی، حاکم. (1396). «تمدن اسلامی در مرحله ‌گذار؛ ضرورت آینده‌نگاری و راهبردپردازی برای ساختن تمدن نوین اسلامی». آینده‌پژوهی ایران. شماره 3، 3-21.
_         المنجره، مهدی. (1384). آینده‌های دنیای اسلام. آینده‌پژوهی در جهان اسلام: نیازها. واقعیت‌ها و دیدگاه‌ها. مترجم: سیاوش ملکی فر. تهران: نشر اندیشکده آصف.
_         موسوی خمینی، سید روح‌الله. (1378). صحیفه نور. تهران: موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی؟ره؟.
_         مهدی‌پور، آسیه. (1398). «تبیین مدل مفهومی مقاومت در اندیشه آیت‌الله سید علی  خامنه‌ای». دانش سیاسی. 15 (2)، 539-566. 
_         ناظمی اردکانی، مهدی و خالدیان، صفرعلی. (1397). «مولفه‌های فرهنگی گفتمان مقاومت اسلامی در جهان اسلام». مطالعات سیاسی جهان اسلام. 7(2)، 59-86.
_         نجات‌بخش اصفهانی، علی. (1392). «آینده در قلمرو مدیریت و رهبری حضرت مهدی؟عج؟». مدیریت در دانشگاه اسلامی. 2(2)، 297 - 328.
_         نقی‌پورفر، ولی‌الله و افضلی، علیرضا. (1387). «تصویرپردازی از ویژگی‌های آینده موعود: به‌سوی الگوی قرآنی».
_         Elmandjra, M. (1990) “The Future of the Islamic World”, Symposium on “The Future of the Islamic World”, Algiers, 4-7 May.
_         Elmandjra, M. (1991) “The Future of the Arab World: Three Scenarios”, Al-Alam, Rabat, 2nd January.
_         Elmandjra, M. (2004) “How Will the Arab World be Able to Master its Own Independent Developments?” Kyodo News, 25 September.
_         Inayatullah, S. (1998) Exploring the Futures of the Ummah: A Review of Simulation Models and Approaches to the Study of Alternative Futures, American Journal of Islamic Social Sciences 15 (1).
_         Sardar, Z. (1985) “Islamic Futures: The Shape of Ideas to Come”, London: Mansell Publishing Ltd.
_         Sardar, Z. (1988) “The Future of Muslim Civilization”, KualaLumpur,Pelanduk Publications.
_         Sardar, Z. (1998) “Postmodernism and The Other: The New Imperialism of Western Culture”, London: Pluto Press.
_         Sardar, Z. (2006) “What Do Muslims Believe”, London: Granta Books. Western Culture, London: Pluto Press.
Slaughter R. (2002) “Futures Studies as a Civilizational Catalyst”, Futures 34, 349-363.
دوره 14، شماره 3 - شماره پیاپی 55
ویژه نامه بیستمین همایش دکترین مهدویت
پاییز 1404
صفحه 140-160